GEÇ OLMADAN EVE DÖN

VitrA ve Türk Serbest Mimarlar Derneği’nin işbirliğiyle gerçekleştirilen VitrA Çağdaş Mimarlık Dizisi, farklı yapı türlerini eksen alarak Türkiye çağdaş mimarlık ortamını belgelemeye, tartışmaya ve yeni çalışmalar için zemin oluşturmayı hedeflemişti. VitrA Çağdaş Mimarlık Dizisi kapsamında 2012-2016 yılları arasında beş sergi düzenlendi. Sergilere ek olarak düzenlenen kamusal programlar ve film gösterimleri, ele alınan konuların yansımalarını görünür kıldı ve açılımlarına odaklandı.

Dizinin son haklası olan Geç Olmadan Eve Dön sergisi, insan-mekan arakesitindeki en eski ve temel barınma/yaşam mekanlarımıza, evlerimize odaklandı. İnsanın barınma serüveni binlerce yıl önceye giden tarihsel ve karmaşık bir konu. Konut sorununu tanımlanmak için süregelen tartışma ise epeydir çözülemiyor. Sorunun barınmaya mı, kente mi, yaşanılan mekanlara mı, mimari tasarıma mı dair olduğunun, yoksa bunların tümünü mü içerdiğinin izini kaybetmiş durumdayız. Sergi bu ve benzeri sorulara cevap vermeye çalışmaktan çok soruları belirginleştirmeye gayret etti.

Sergi metninden:

“Çoğumuz bu veya buna benzer bir sözü hayatımızın bir evresinde, hiç değilse bir kere, evden sokağa çıkarken duymuşuzdur: ‘Geç Olmadan Eve Dön’. Amaç, içinde barındırdığı ‘dön’ fiil köküyle gidişata durup bir bakmaya, meselenin özünü yeniden düşünmeye de davetiye çıkarmak.”

“Yapma haline işaret eden konutun ekonomi-politik izleği sergide bir kronoloji dahilinde ilerlemekte. Serginin başlangıç bölümünün omurgasını oluşturan bir zaman cetveli evden konuta geçen üretimin aktörlerini, dolaylı ve dolaysız konut politikalarını, etkenleri, verileri, sonuçları ortaya koymakta.”

“Gerek Türkiye’de gerek dünyada modern dönem süresini konut gelişimi ile bir arada sürdüren edebi/yazınsal geçmiş de bu bölümün zamansal akışına eşlik ediyor.”

“Konut, tek gerekçesi olan insan yani kullanıcısı ile tamamlanır. Bir kullananı yoksa konuttan, evden bahsedemeyiz. Konut yaşayanı, kullananı ile biçim değiştirir. Kullanıcısına benzer. Gündelik halini, yerelini, alışkanlıklarını, tercihlerini içinde bulur. Bunların değişkenliği kabuğunu, kabuğunun ne olduğu bunları etkilemez. Ev hali değişen barınma koşullarının, gündelik yaşam pratiklerinin, kültürel sosyal yapıların bir mikrokozmozudur.”

Sergi, önce İstanbul Modern’de, ardından Türk Serbest Mimarlar Derneği’nde izleyici ile buluştu.