AUGMENTED SPATIALITY

RAP PAR’ın Augmented Spatiality (Artırılmış Mekansallık) adlı eseri, Sidney Belediyesi tarafından düzenlenen Laneway Art and City Spaces 2012 yıllık programı kapsamında, Avustralya’nın Sidney kentindeki Abercrombie Lane için tasarlanmış bir ses ve ışık enstalasyonudur. Proje, uluslararası bir yarışmada seçilen sekiz projeden biri olmasının yanı sıra, Avustralya dışından seçilen tek proje olma özelliğini de taşımaktadır.

RAP PAR’ın çok disiplinli ekibi, dijital medyanın ve çevre bilincinin gelişmesiyle birlikte, insanlık tarihinde daha önce hiç olmadığı kadar çevremizdeki kentsel ortamın biçimsel niteliklerine erişebildiğimiz ve bunları deneyimleyebildiğimiz düşüncesini araştırmaktadır. Sosyal medya ve küresel ticaret mekanın sınırlarını aşmış olsa da, bunların kültür üzerindeki etkisi, mekana odaklı deneyimleri ve mekansal farkındalığı azaltmak yerine daha da önemli hale getirmiştir.

Küratör Pelin Derviş, Sidney ve İstanbul’un kendine özgü mekansal niteliklerini ayrı kentsel deneyimler olarak ortaya koymayı ve bu şehirlerden örneklenen mekansal nitelikleri, bir kültürel alışverişte olduğu gibi, birbirleriyle diyalog içine sokmayı öneriyor. Böylece iki şehir, Abercrombie Lane’i ziyaret edenler için ortak bir deneyimde buluşuyor. İki şehir arasındaki diyalog, mekansal bir anlatı çerçevesinde gelişiyor; İstanbul’dan örneklenen sesler, mekansal karşılıklar aracılığıyla Laneway deneyiminde bir dizi sıkıştırma, geçit ve genişleme yaratacak biçimde kurgulanıyor.

Abercrombie Lane, incelenen sekiz sokak arasında İstanbul’un dar sokaklarıyla benzerlik gösteren tek yer olması nedeniyle özellikle seçilmiştir. SANAL tarafından geliştirilen mimari yaklaşım, hem algısal hem de fiziksel düzlemde hacim, geometri, açıklıklar ve biçim yaratmak için “çizgi”yi bir araç olarak kullanmaktadır. George Street yönünde insanların merakını uyandıracak biçimsel bir “geçit”, Tank Stream Way yönünde ise gündelik trafik akışını teşvik edecek bir “giriş” oluşturulmaktadır. Enstalasyon, içinden geçilmeden de geometrik bir müdahale olarak deneyimlenebilir; ancak Laneway boyunca ilerledikçe geometri genişleyip daralarak İstanbul sokaklarının hareketliliğini yansıtır.

Sanatçı Refik Anadol, İstanbul sokaklarından toplanan ortam ses verilerini ses ve ışık kompozisyonları aracılığıyla geometriyi görselleştirmek için kullanıyor. Kompozisyon dizisi, eseri hem bir bütün olarak hem de karmaşık mekansal yapısı ve akışıyla ortaya koyuyor. Kentliler, mekan içinde hareket ederek eserin bütününü deneyimliyor.

RAP PAR’ın Augmented Spatiality projesi, 2012 Abercrombie Laneway programı kapsamında seçildi ve Laneways programı için gerçekleştirilen ilk ileri düzey dijital medya enstalasyonu oldu. Sidney Belediyesi, kullanılan teknolojinin daha önce bu ölçekte ve uzun süreli açık hava kullanımı için hiç uygulanmamış olması nedeniyle projeyi seçerken önemli bir risk aldı. Augmented Spatiality, kent ziyaretçilerine yeni bir deneyim sunma potansiyeliyle Sidney Belediyesinin ilgisini çekti; aynı zamanda Laneways projesinin dijital medya alanında yeniliği teşvik etmesine katkıda bulundu. İstanbul sokaklarından örneklenen ve bestelenen kentsel seslerin karmaşık görselleştirmeleri için, özel elektronik devrelerle donatılmış EL telleri geometrik bir düzen içinde, açık havada 100 metreden fazla uzunlukta kullanıldı. Bu uygulama, türünün ilk örneğiydi.